Dosyamızın bu bölümünde, TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası İstanbul Şube Başkanı Deniz Kapıkıran sorularımızı yanıtlayarak taş ocaklarının tarıma ve toprağa verdiği zararları gözler önüne seriyor.

Her ay yenisine ‘ÇED olumlu’ raporu verilen taş ocakları kağıt üstünde sessiz ilerlese de, tamamlanan projelerin yarattığı gürültü ve çevreye verdiği zararlar sessiz ilerlemiyor.

_{Kırklareli Taş Ocağı / Görüntü Fatma BOZ}

Günümüzde İnşaat projelerinin ve beton ekonomisinin ham madde ihtiyacını karşılamak üzere açılan taş ocakları, sadece açıldıkları alanı değil; tüm coğrafyayı, su kaynaklarını ve kırsal yaşamı tehdit eden ekolojik bir yıkım alanı olarak öne çıkıyor. Çevre mühendisliği verileri ve bilimsel literatür, bu tesislerin doğada yarattığı tahribatın sadece geçici bir rahatsızlık değil, zincirleme bir çöküş süreci olduğunu gözler önüne seriyor.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’na bağlı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü’nün (MAPEG) Nisan 2026 verilerine göre, arama izinleri haricinde yalnızca aktif durumda olan taş ocağı işletmesi sayısı 2 bin 788’e ulaşmış durumda. Farklı gruplara ayrılan bu ocaklar arasında, özellikle çimento fabrikalarına ve entegre kalsit tesislerine hammadde sağlayan kireçtaşı ocaklarında son iki yılda yaşanan artış dikkat çekiyor. Çevreciler bu var olan sayıların daha fazla olduğunu düşünüyor.

Taş ocakları, çıkarılan malzemenin türüne ve kullanım amacına göre mermer ocakları, çimento fabrikalarına hammadde sağlayan kireçtaşı ocakları ve yol yapımında ile inşaatlarda kullanılan kırma taş (agrega) ocakları gibi farklı gruplara ayrılıyor.

Bu ocaklarda üretim temel olarak iki farklı yöntemle gerçekleştirilir; bunlardan ilki, kireçtaşının basınç dayanımı ve sertliği nedeniyle doğrudan kazıya izin vermediği durumlarda başvurulan ve dinamit kullanılarak kaya kütlelerinin parçalandığı patlatmalı üretim yöntemidir. İkinci yöntem ise patlatma gerektirmeyen ya da patlatmayla sökülen malzemenin işlendiği, sökme, yükleme, nakliye aşamalarının ardından malzemenin tesis içinde küçültülüp sınıflandırıldığı kırma-eleme (konkasör) işlemlerine dayanan üretim sistemidir.

Patlatmalı taş ocaklarının çevreye ve yerel halka verdiği zararlar yıllardır konuşuluyor. Patlatmalar sırasında yayılan yoğun toz bulutları ve partiküller; tarım alanlarından insan sağlığına, bölgedeki birçok farklı canlı türüne kadar zincirleme bir yıkıma yol açıyor.

Patlatmalı Üretim ve Yeraltı Su Sistemlerinin Çöküşü

Kireç taşlarının milyonlarca yılda şekillendirdiği hassas karstik yapılar ve yeraltı su yolları, taş ocaklarındaki patlatmalı üretimle birlikte büyük bir tehdit altında bulunuyor. Bölgedeki kaya-çatlak sistemini bozan şiddetli patlatmalar göçmelere yol açarken, su yollarının yön değiştirmesine ve suların daha derindeki katmanlara inmesine neden oluyor.

Su tablasını toprak ve ana kayanın altına indiren bu süreç; doğal yeraltı suyu deşarjını durdurarak kaynakların kurumasına, sulak alanların yok olmasına ve nehir kenarındaki ormanlık ekosistemlerin tahrip olmasına yol açıyor. Düşük kendi kendine temizleme yeteneğine sahip olan bu karstik sistemlerde, taş ocaklarından sızan yakıt, yağ ve silt gibi atıklar filtrelenmeden doğrudan yeraltı su kütlelerine karışarak suyu hızla kirletiyor.

Taş Ocağı Tozlarının Bitkiler Üzerindeki Fiziksel ve Kimyasal Etkileri

Rüzgâr ve yer çekiminin etkisiyle bitki yaprakları üzerinde biriken toz partikülleri ciddi fizyolojik hasarlara yol açıyor. Yaprak yüzeyini kaplayan bu tabaka güneş ışığını keserek fotosentezi engellerken, aynı zamanda sıcak havalarda stomaların kapanmasına engel olarak bitkinin aşırı su kaybetmesine ve kurumasına neden oluyor.

Özellikle kalker ocaklarında yoğun olarak bulunan kireç tozu, yaprak üzerindeki nemle tepkimeye girerek sönmüş kireç oluşturuyor ve açığa çıkan ısı, bitki yapraklarının doğrudan kavrulmasına yol açıyor. Yeni ekilmiş tomurcuk ve fidanların koruyucu epidermis katmanını zedeleyen bu süreç, bitki gelişimini durdurarak tarımsal verimde düşüklüğe ve ölümlere sebep oluyor.

Atık ve Artık Materyallerin (pasaların) Yarattığı Tahribat

Taş ocaklarının doğada açtığı yaralar yalnızca dağların oymasıyla sınırlı kalmıyor; sahadan çıkarılan ve “pasa” adı verilen o tonlarca hafriyat kalıntısı ile artık materyaller de başlı başına ekolojik bir bomba gibi dağ eteklerine yığılıyor. Madencilik faaliyetleri sırasında ekonomik olarak işlenmeyen, yani üst toprağın altından çıkan o binlerce tonluk kaya artığı, moloz ve toprak karışımı, çoğunlukla en yakın vadiye, dere yatağına ya da meraya gelişigüzel dökülüyor. Hiçbir mühendislik hesabına dayanmayan, sınıflandırılmadan yığılan bu pasa dağları, ilk şiddetli yağmurla birlikte yamaç aşağı harekete geçerek altındaki her şeyi yutuyor.

Dere yataklarını tıkayan tonlarca moloz, suyun akış rejimini altüst ederken; en küçük bir taşkında bile aşağıdaki tarım arazilerini balçık altında bırakıyor, su altındaki canlı yaşamını süzülemeyen mil ve silt tabakasıyla boğuyor. Şirketlerin “ocak kapandıktan sonra temizleyeceğiz” diyerek terk ettiği o devasa pasa tepeleri, yıllar geçse de bitki örtüsünün tutunamadığı, rüzgârla zehirli toz saçmaya devam eden çorak ve tehlikeli kraterler olarak coğrafyanın ortasında kalmaya devam ediyor.

Tarım Topraklarının Üzerine “Taş Ocağı”

Taş ocaklarının kurulduğu dağlar, meralar ve su kaynaklarının yanı sıra en büyük tehlike kuşkusuz tarım arazilerinin üzerinde dönüyor. Tarım arazilerine yakın konumlarda açılan taş ocaklarının yarattığı riskleri ve bu durumun tarımsal üretimle kırsal yaşamda yaratacağı yıkıcı sonuçları TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası İstanbul Şube Başkanı Deniz Kapıkıran anlattı:

Ziraat Mühendisi Kapıkıran, toprağın binlerce yılda oluşan canlı bir ekosistem olduğunu belirterek, taş ocaklarının tarımsal üretimi iki yönden vurduğunu ifade ediyor.

“Taş ocağı açıldığında tarımsal üretim iki yönden etkilenir. Ocak sahasındaki toprak üretim dışına çıkar; çevresindeki tarla, bahçe ve meralarda ise üretim koşulları değişir. Taşın çıkarılması için bitki örtüsü kaldırılır, üst toprak sıyrılır. Kırma eleme tesisi, malzeme stok alanı ve nakliye yolları da ayrıca yer kaplar. Bu işlemler toprağın su tutma, kökleri besleme ve ürün yetiştirme işlevine zarar verir. Taş ocağı sahasından sıyrılan üst toprak uygun koşullarda depolanmazsa zamanla verimliliğini ve üretim kapasitesini kaybeder.” diyen Kapıkıran, faliyet sırasında taş ocağının tarıma verdiği zarar toz ile sınırlı kalmadığını şöyle anlattı;

“Kazı, kırma, yükleme ve taşıma sırasında oluşan toz bitkilere ve toprağa çöker. Yeni yollar, ağır araç trafiği ve arazi şeklinin değişmesi çiftçinin işini, meranın kullanımını ve yer üstü ve yer altı suyunun hareketini etkiler. Yakındaki orman örtüsünün kaybı da toprağı erozyona karşı daha açık hâle getirir. Ziraat mühendisi olarak tarım arazisini ormandan, meradan ve sudan ayrı düşünemeyiz. Taş ocağının tarımsal etkisi, çevresindeki bu üretim bütünlüğü üzerinden değerlendirilmelidir.”

Taş Ocakları Tozu Tarıma Zararları

Taş ocaklarının toprağa verdiği tahribatı anlatan Kapıkıran, kaybedilen toprağın eski haline getirilmesinin zorluğundan bahsetti;

“Çiçeklerin yoğun biçimde tozlanması, döllenme ve meyve tutumu açısından da sorun yaratır. Toz çıkışı sürdükçe bitki bu baskıyla karşı karşıya kalır. Bunun ürüne ne ölçüde yansıyacağı; bitkiye, tozun miktarına ve maruz kalma süresine göre değişir. Ancak tozun bitki üzerinde etkisi bulunduğunu görmezden gelemeyiz.

Daha ağır ve kalıcı sorun, üst toprağın kaybıdır. Köklerin geliştiği, suyun ve besin maddelerinin tutulduğu, toprak canlılarının yaşadığı katman sıyrıldığında tarımsal üretimin temeli zarar görür. Bitki örtüsü ortadan kalkınca yağış toprağı daha kolay taşır; erozyon başlar veya hızlanır. Sürüklenen malzeme komşu tarlalara ve su yollarına da ulaşır. Birkaç gün sonra yapraktaki toz yağmurla temizlenebilir; kaybedilen üretken toprağı aynı kolaylıkla geri getiremeyiz.”

Kapıkıran, Ziraat Mühendisleri Odası'nın konuya ilişkin duruşunu şu sözlerle netleştiriyor:

“Odamızın yaklaşımı açıktır: tarım arazileri ve üreticinin kullandığı su kaynakları, gözden çıkarılabilecek varlıklar değildir. Alternatif yerler araştırılmalı, alanda yaşayanlar ve üreticiler dinlenmeli ve tarımsal kayıp karar sürecinin merkezinde yer almalıdır. Sonradan rehabilitasyon yapılacağı sözü, üretken toprağın bugün kaybedilmesine tek başına gerekçe sayılamaz.”

Tarımsal Üretime Ocak Kapansa Bile Zarar Verir

Taş ocaklarının faaliyetleri sona erip sahalar kapansa bile tarımsal üretime verdiği zararlar uzun süre devam ediyor. Taş ocaklarının tarımsal üretime verdiği zarar faaliyet devam ederken başlar; ocak çalıştığı sürece çevredeki bitkiler ve toprak tekrar tekrar toza maruz kalır. Ziraat mühendisi Kapıkıran şunlara değindi;

“Erozyonla taşınan üst toprak, değişen arazi şekli ve kesintiye uğrayan bitki örtüsü ise faaliyet bittiğinde kendiliğinden eski durumuna dönmez. Yıllar içinde biriken bu kayıplar arazinin üretim gücünü düşürür.

Elbette arazi düzenlenebilir ve yeniden bitkilendirilebilir. Fakat bir çukuru doldurmak veya üzerine toprak sermek, eski tarımsal niteliğin ve toprak biyoçeşitliliğinin geri geldiği anlamına gelmez. Köklerin gelişebildiği toprak derinliğine, su tutma kapasitesine ve arazide yeniden ürün yetişip yetişmediğine de bakmak gerekir. Bazı alanlarda üretim yeniden başlayabilir; bazılarında eski kapasiteye dönüş çok uzun sürer veya gerçekleşmez. Bu nedenle rehabilitasyonun yalnızca planını değil, yıllar içindeki gerçek sonucunu da denetlemeliyiz.” dedi

Yeraltı veya Yüzey Sularının Etkilenmesi

Taş ocaklarının çevreye verdiği en büyük zararlardan biri de yeraltı ve yerüstü su kaynaklarında yarattığı geri dönüşü olmayan tahribattır. Kapıkıran olaya ilişkin şunları aktardı;

“Bitkinin özellikle çiçeklenme ve ürün geliştirme dönemlerinde su ihtiyacı zamanında karşılanmalıdır. Sulama aksadığında bitki su stresi yaşar; büyümesi ve ürün oluşturması zarar görür. Çiftçi daha derinden su çekmek veya başka bir kaynak bulmak zorunda kalırsa üretim maliyeti artar. Suyun bulanıklığı ya da niteliği değiştiğinde de sulamaya uygunluğu ayrıca incelenmelidir.”

Kazı derinliği, su çekimi ve arazide yapılan düzenlemeler, bölgenin jeolojik yapısına göre kuyuları, kaynakları ve yüzey akışını etkiler. Özellikle suyun kaya çatlakları içinde hareket ettiği alanlarda bu ilişkiler yerinde araştırılmalıdır. Her kuyudaki su azalmasını ölçmeden yalnızca taş ocağına bağlamak doğru değildir; fakat üreticinin kullandığı suyu izlemeden ocak faaliyetine karar vermek de kabul edilemez. Kuyuların ve kaynakların hem su seviyesi hem de kalitesi faaliyet öncesinden başlayarak izlenmeli, ortaya çıkan değişimin nedeni araştırılmalıdır.”

Kaynakça

• Çidem, G. (2025, December). Istranca Dağlarındaki Mağaralar Taş Ocaklarının Tehdidi Altında. Yeşil Gazete. https://yesilgazete.org/istranca-daglarindaki-magaralar-tas-ocaklarinin-tehdidi-altinda-goksal-cidem/

• Kahyalar, V. (2026, April 21). Türkiye’nin taşı toprağı “ocak”: Hangi ilde kaç taş ocağı var? Kısa Dalga. https://kisadalga.net/haber/ozel-haber/turkiyenin-tasi-topragi-ocak-137389

• Külekçi, G., & Yılmaz, A. O. (2018). Taş ocağı işletmelerinin çevre ve tarım arazilerine etkileri üzerine örnek bir çalışma. Bahçe, 47(Özel Sayı 2), 212-219.

• Ogunbode, T. O., & Ogunbode, T. (2024). Understanding Environmental Consequences of Quarry Operations: Residents’ Perception Study in the Neighbourhood of a Quarry in Osun State, Nigeria. PMC (PubMed Central). https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11193343/

• Pekin, A. (2010). Ercan Taş Ocağı Delme-Patlatma Sisteminin İncelenmesi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 12(1), 31-45.

• Potential Environmental Impacts of Quarrying Stone in Karst. (n.d.). SciSpace. Retrieved September 27, 2026, from https://scispace.com/pdf/potential-environmental-impacts-of-quarrying-stone-in-karst-2ff25ydcch.pdf

Trakya’nın ekolojik açıdan en hassas ve koruma altındaki bölgelerinden biri olan Istranca Ormanları, yeni bir enerji yatırımı baskısıyla karşı karşıya kaldı. Demirköy, İğneada, Avcılar ve Hamdibey hattını kapsayan 25 adet Rüzgâr Elektrik Santrali (RES) projesi için şirket, ÇED sürecini üçüncü kez başlattı. Bölgenin doğal yapısını, yeraltı ve yerüstü su havzalarını doğrudan etkileyecek olan proje, tekrar gündeme geldi.

^{Yıllara Yayılan Süreç ve Nükleer Santral Çakışmaları}

Projenin hukuki ve idari geçmişi, şirketin daha önceki yıllarda yaptığı başarısız girişimlere dayanıyor. Bu kapsamda 07 Aralık 2023 tarihli önlisans santral sahası için 25 Ocak 2024 tarihinde ÇED süreci başlatıldı. Ancak bu süreçte Kırklareli Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü’nün 21 Mart 2024 tarihli görüşünde, santral sahasının bir kısmının üçüncü Nükleer Güç Santrali (NGS) sahası ile çakıştığı tespit edildi.

Bu gelişme üzerine Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna (EPDK) başvurularak sahanın çakışan kısmı çıkartıldı ve 18 Eylül 2025 tarihli karar ile önlisans tadili uygun bulundu. Ardından güncellenen alan için 21 Ekim 2025 tarihinde ÇED süreci yeniden başlatıldı. Ancak bu kez Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Nükleer Enerji ve Uluslararası Projeler Genel Müdürlüğünün 04 Aralık 2025 tarihli görüşünde, RES sınırının potansiyel nükleer santral yerleşim yerlerine 10 kilometreden yakın olduğu belirlendi. Sahanın NGS 10 km etki alanı ile çakışan kısmından çıkılması için yeniden alan değişikliğine gidilerek, EPDK’nın 23 Temmuz 2026 tarihli kararıyla önlisans tadili bir kez daha onaylandı ve süreç bugünkü aşamaya taşındı.

^{25 Türbinin Coğrafi Dağılımı ve Ekolojik Yükü}

Proje kapsamında İğneada, Demirköy, Avcılar ve Hamdibey sınırlarında toplam 25 adet rüzgâr türbininin kurulması öngörülüyor. Planlanan türbinlerin coğrafi dağılımı şu şekilde şekilleniyor:

• Hamdibey Köyü Sınırları: T1, T2 ve T3 numaralı türbinler,

• Avcılar Köyü Sınırları: T4, T5, T6, T7, T8, T18, T19, T20, T21, T22, T23, T24 ve T25 numaralı türbinler,

• İğneada Beldesi Sınırları: T9, T10, T11, T12, T13, T14, T15, T16 ve T17 numaralı türbinler.

Yaklaşık 25,27 milyon metrekarelik bir önlisans sahasını kapsayan projede, her bir türbin için modeline bağlı olarak süpürme alanı içerisinde yaklaşık 9.450 metrekarelik platform alanına ihtiyaç duyulacağı belirtiliyor. Bu durum, toplamda 236.250 metrekarelik alanın doğrudan temizlenmesi anlamına geliyor. Hesaplamalara göre 25 türbin için 47.250 metreküp bitkisel toprak ve 33.175 metreküp hafriyat olmak üzere toplam 80.425 metreküp hafriyat yükü oluşacak. Ayrıca sert kayalık bölgelerde patlatma yapılacağı ifade edilirken, açılacak yeni servis yollarının ve altyapı çalışmalarının orman dokusunda yaratacağı tahribat raporda yer alıyor.

Toplantı sırasında şirketin proje yetkililerinin, 25 türbin sayısının fazla olduğu yönündeki eleştiriler karşısında “Saha onayı alamazsak türbin sayısında azaltmaya gidebiliriz” şeklinde bir yaklaşım sergilemesi dikkat çekti. Çevreciler ve bölge halkı, bu ifadeyi projenin ekolojik bir zorunluluktan veya bilimsel bir fizibiliteden ziyade, her koşulda sahaya tutunma ısrarının bir göstergesi olarak değerlendirdi.

^{Orman ve Su Kaynakları Bakımından Çelişkiler ve Eksiklikler}

ÇED dosyasında alanın orman sınırları içerisinde yer aldığı ve gerekli izinlerin alınacağı belirtilmesine karşın, raporda orman mühendisi ve meteoroloji mühendisi imzasının bulunmaması dikkat çekiyor. Uzun yıllik iklim verilerinde daha yakın konumdaki Vize ve Demirköy istasyonları yerine Kırklareli merkez verilerinin kullanılması da teknik eleştiriler arasında yer alıyor.

Dosyanın en kritik çelişkilerinden birini su kaynakları ve sulak alan tanımları oluşturuyor. Raporun bir bölümünde Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği kapsamında alanlar bulunduğu ifade edilirken, hemen devamındaki başka bir bölümde sulak alan bulunmadığı savunuluyor. Buna karşın, önlisans sahasının içerisinden mevsimsel ve daimi akışlı Kavak Deresi‘nin geçtiği raporda açıkça kabul ediliyor. Proje sahasındaki 80 kişilik inşaat personeli için hesaplanan günlük su ihtiyacının ve sızdırmaz fosseptiklerde toplanacak atık suların hangi altyapı tesisine ve hangi belediyeye bertaraf edileceği konusundaki belirsizlikler de dosyada yer alan eksiklikler arasında gösteriliyor.

^{Sisli Vadi Sel Felaketi ve Taşkın Riski}

Proje sahasının hidrolojik hassasiyeti, bölgede yaşanan geçmiş afetler üzerinden de ele alınıyor. İğneada Sisli Vadi’de 5 Eylül 2023 tarihinde meydana gelen ve 6 kişinin hayatını kaybettiği sel felaketi, bölgedeki taşkın riskinin teorik değil somut bir gerçeklik olduğunu ortaya koydu. Yargı süreçleri 2026 yılında da devam eden bu felaket, orman-dere-sulak alan sisteminin kısa süreli aşırı yağışlar karşısında ne denli büyük bir risk taşıdığını gösteren bölgesel bir emsal teşkil ediyor.

ÇED dosyasında Kavak Deresi’nin sahadan geçtiğinin kabul edilmesine rağmen, Sisli Vadi gibi ekstrem taşkın olaylarını ve havza ölçekli hidrolojik riskleri içeren detaylı taşkın yayılım haritalarının ve risk analizlerinin raporda yer almaması, yaşam savunucuları ve meslek örgütleri tarafından yetersiz bulunuyor.

^{Bölge Halkı ve Yaşam Savunucularından Tepki}

Proje için gerçekleştirilen ÇED bilgilendirme toplantısında, şirket sunumundaki eksiklikler ve çelişkiler halkın tepkisine neden oldu. Avcılar köyü sakinleri, bölgenin en önemli geçim kaynaklarından biri olan arıcılığın, tarımın ve yerel ekosistemin projeden büyük zarar göreceğini belirtti. Göksal Çidem, Hamdi Gülsoy, Abdullah Mutluer ve diğer katılımcılar, Istranca Ormanları’nın ve su havzalarının enerji projelerine feda edilemeyeceğini vurgulayarak, “Istranca ormanlarına girecek kadar aciliyetimiz yok” diyerek projeye karşı çıkışlarını dile getirdi.

DOKU Derneği başta olmak üzere yaşam savunucuları; orman bütünlüğünün bozulması, habitat parçalanması, erozyon, su kaynakları ve Kavak Deresi rejimi üzerindeki olumsuz etkiler giderilmeden ve bağımsız uzmanlarca kapsamlı bir kümülatif etki değerlendirmesi yapılmadan projeye “ÇED Olumlu” kararı verilmemesini talep ediyor.

Projenin bölgedeki tarım ve arıcılık faaliyetleri üzerindeki yıkıcı etkisine dikkat çeken Demirköy Bal Üreticileri Birliği Başkanı Hamdi Gülsoy, bölgede kayıtlı ve kayıtsız arıcıların toplam 30 bin civarında koloniye sahip olduğunu belirtti. Meşe, kayın, kızılgıcık ve zengin meşe florasına sahip Istrancalar’da üretilen antioksidan değeri yüksek meşe balının bu projeyle tehlikeye gireceğini ifade eden Gülsoy, şunları kaydetti:

“Bu proje uygulanırsa biz bu balı bu bölgeden elde edemeyeceğiz, arıcılık da bitecek. Pervanelerin rüzgârı bölgedeki arıcılığı olumsuz etkileyecek. Arı bittiği zaman sadece bal bitmiyor; doğadaki tüm meyve ve sebzeler çiçek açıyor, verim verebilmesi için arılar tozlaştırma yapıyor. Arının döllemediği bir çiçek meyve vermez. Meyvecilik de bahçeler de biter. Yanlış yer seçilmiştir; buradaki dünya çapındaki Longoz Ormanlarımızı, turizmi ve köylüyü açlığa mahkûm edecekler.” diyen Gülsoy projenin bölge halkına ve çevreye vereceği zararları şöyle aktardı;

“Istranca Dağlık Bölgesi’nde ormanlarımız çok sık ve her türlü orman var; sadece meşe değil, kayın var, kızılağaç var, kızılcık var. Bizim burada ‘meşe balı’ dediğimiz, antioksidan değerleri çok yüksek olan balımız var. Bu proje uygulanırsa biz bu balı bu bölgeden elde edemeyeceğiz, arıcılık da bitecek. Çünkü pervanelerin rüzgârı bölgedeki arıcılığı olumsuz etkileyecek.”

^{Kent Konseyi’nden “Master Planı ve Hançer” Vurgusu}

Proje için Avcılar Köyü’nde düzenlenen halkı bilgilendirme toplantısında konuşan Kırklareli Kent Konseyi Başkanı Abdullah Mutluer, projenin yer seçiminin hatalı olduğunu ve Istrancalar’ın ekolojik yapısına büyük zarar vereceğini belirtti. Mutluer, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Avcılar ve Hamdibey köylerinden İğneada’ya doğru sarkan derin ormanlar içerisinde, asfaltı da atlayarak bu derin ormanları yaracak, adeta bağrına hançer gibi saplanacak. Istrancalar aynı zamanda Trakya Arı Gen Kaynakları Koruma Havzası’dır. Dışarıdan herhangi bir arı ırkının getirilmesine izin verilmediği halde, buraya rüzgâr enerji santralleri kurulmak isteniyor. Kırklareli Istrancaları Turizm Master Planı çalışması sürerken böyle bir teklifin gelmesi tam bir çelişkidir.

Her türbinin tabanında yaklaşık 20 dönümlük alanı tıraşlayacaklar, yüzlerce metrelik kanatları taşıyan dev araçlar için yollar açarak orman envalini yok edecekler. Prof. Dr. Doğan Kantarcık hocamızın bilimsel çalışmalarından biliyoruz ki; ormanın bağrına açılan bu uzun yaralar, yağmur sularıyla birlikte sele dönüşerek ormanın içini de yarıyor ve bütünlüğünü bozuyor. Longozları ve rejimi tehdit eden bu projeye Kent Konseyi olarak itiraz ediyoruz.” dedi.

Toplantıda ÇED dosyasının bilimden uzak hazırlanmasına tepki gösteren halk ve çevreciler, şirket ekibinin sahanın coğrafi ve fiziki yapısına ne kadar yabancı olduğunu gözler önüne serdi. Çevrecilerin “Suyu nereden alacaksınız?” sorusuna proje ekibinin halka dönerek “Burada sondaj yapılmıyor mu?” şeklinde karşılık vermesi toplantıda dikkat çeken anlardan biri oldu.

Toplantıda söz alan DOKU Derneği Başkanı Göksal Çidem, hazırlanan ÇED başvuru dosyasındaki bilimsel ve teknik eksiklikler ile çelişkileri şu başlıklarla aktardı:

Tamamı orman olan ve zengin bir bitki örtüsüne sahip projeyi hazırlayanlar arasında orman mühendisi ve meteoroloji mühendisi yer almadığını belirten Çidem, iklim verilerinde bölgeye çok daha yakın olan Vize ve Demirköy meteoroloji istasyonları varken, uzak konumdaki Kırklareli merkez verilerinin kullanıldığını ifade etti. ÇED dosyasındaki çelişkilere de dikkat çeken Çidem, dosyanın bir bölümünde “Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği kapsamında alanlar bulunmaktadır” denilirken, hemen devamındaki başka bir bölümde “sulak alan bulunmamaktadır” ifadesine yer verildiğini, bu durumun sahanın ekolojik niteliğinin bilimsel olarak ortaya konulmadığını kaydetti.

Ayrıca inşaat aşamasında çalışacak 80 personel için hesaplanan günlük su ihtiyacının ve sızdırmaz fosseptik atık sularının hangi belediyeye ve hangi arıtma tesisine götürüleceğinin raporda belirtilmediğini vurgulayan Çidem, sert kayalık bölgelerde patlatma yapılacağı ifade edilmesine rağmen zemin etüdü yapılmadan dosya hazırlandığını ve açılacak yeni servis yollarıyla ilgili kapsamlı bir altyapı ile drenaj planının bulunmadığını sözlerine ekledi.

Toplantıda ÇED dosyasındaki bilimsel eksiklikleri tek tek sıralayan DOKU Derneği Başkanı Göksal Çidem, dosyanın sahanın gerçeklerinden kopuk hazırlandığını vurguladı. Raporda bölgeye çok daha yakın olan Demirköy ve Vize meteoroloji istasyonları varken Kırklareli merkez verilerinin (1997-2024 dönemi) kullanılmasını eleştiren Çidem, “ÇED dosyasını hazırlayanların arasında bir meteoroloji uzmanı olsaydı, en yakın istasyon dururken Kırklareli verilerini almazlardı” diyerek hazırlanan raporun sahadan ve bilimden ne kadar uzak olduğuna dikkat çekti.